Noord Nederland als Place of Hope

1001 Tuinen van Duurzaamheid

Samenwerking op alle schaalniveaus is hét recept voor het noorden om de grote opgaven van de komende tijd goed te lijf gaan en de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. Wanneer lokale groepen de energieopwekking van erven en gehuchten, dorpen en kernen gaan doen voorzien zij in 40% van de gehele energievraag van Noord Nederland.

Hoe ziet de toekomst van het Noorden van Nederland eruit? Naast rust en ruimte, welke succesfactoren en kansen zijn daarin van belang? Hoe ziet een succesvolle toekomst van het Noorden als vestigingsmilieu eruit? Er spelen pittige kwesties, zoals aardbevingen, energietransitie, bevolkingsdaling en bodemdaling, verdroging en verzilting, CO2 uit het veen. Hoe gaan we daarmee om?

Deze vragen stonden centraal in het Atelier Het zelfbewuste Noorden, dat op initiatief van Places of Hope startte in april 2018. Onderzoekers en ontwerpers uit het Noorden en daarbuiten verkenden samen de toekomst. Energie en economie, leefbaarheid en het watersysteem waren de thema’s. De drie noordelijke provincies en vier grote steden Emmen, Assen, Groningen en Leeuwarden waren opdrachtgevers van het atelier en brachten hun vragen en ervaringen in.

Vijf maanden later levert het team van ontwerpers en onderzoekers een film, boekwerk en tentoonstelling op. Jandirk Hoekstra, atelierleider, zegt hierover: ‘Aanvankelijk was er scepsis over de mogelijkheid om voor het Noorden als geheel na te denken e een toekomst te verkennen, maar die scepsis verdween al snel, door de uitkomsten van de eerste verkenningen.’

Wat mij opviel was hoe vergelijkbaar de opgaven en aanpakken zijn in het noorden, terwijl er ook veel onderlinge, regionale en lokale verschillen zijn. Het resultaat van het atelier bestaat uit vier samenhangende vensters op de toekomst van energie en water, leefbaarheid en economie en deze vensters hangen sterk met elkaar samen. Zo is het eigenaarschap dat van lokale opwek van energie een succes kan maken ook nodig om leefbaarheid in buurten en wijken te versterken. En zijn regionale verbanden van belang bij de aanpak van verdroging en verzilting en ook bij de economische kansen.

Donderdag 20 september presenteerden de ontwerpers van het atelier de resultaten aan de pers (persbericht). De belangrijkste conclusies zijn:

  1. lokale groepen zorgen voor leefbaarheid en energieopwekking; zij dragen bij aan diverse, vitale dorpen en kernen – hun eigenaarschap zorgt voor inzet van rendementen uit opwekking voor het versterken van leefbaarheid
  2. door te werken aan een ‘genereuze regio’ kunnen steden en platteland hun overschotten en tekorten met elkaar oplossen. Mensen en organisaties komen door samenwerking tot goede zorg, onderwijs en detailhandel op aanvaardbare afstand, tot bereikbaarheid van en in steden
  3. aanpassingen in het watersysteem zijn nodig om verzilting en bodemdaling te keren, samenwerking is een essentiële voorwaarde.
  4. alle economische kansen zijn gebaat bij samenwerking en de ontwikkeling van een ecosysteem – een gezamenlijk verband – voor de ontwikkeling van nieuwe bedrijfstakken, nieuwe kennis en nieuwe producten en praktijken.
  5. dit atelier toont dat verkenning van de toekomst, in kwesties en kansen, ons zicht biedt op opgave, hun lastigheid en de mogelijkheden om ze op te lossen. Laat dit inspiratie zijn voor bestuurders van overheden en maatschappelijke organisaties, voor inwoners en ondernemers om met elkaar te werken aan een toekomst voor Noord Nederland.

De film met de resultaten van het atelier is hier te zien.

U bent welkom in de Nieuwe Kanselarij in Leeuwarden tot 21 november.